Meer empathie werkt beter
Als sociale wezens zal er altijd wel ergens spanning zijn tussen individu en groep. Tussen meerderheid en minderheid. Maar als we daarin empathisch zijn en elkaar kunnen helpen, dan bouw je aan een gezonde samenleving is mijn overtuiging. Iedereen wil gezien en gehoord worden. Waarom heeft de één daar meer recht op dan de ander? Als er mensen worden onderdrukt ontstaat er hardheid, onveiligheid en stress.
Het voelt voor mij nu meer alsof we in een jungle onze plaats moeten bevechten in plaats van dat we elkaar helpen. Ben je ziek, vluchteling, of een minderheid; dan wordt het een stuk lastiger allemaal. Jammer voor je. Zie je maar door een woud van regels heen te lezen om nog hulp te krijgen. Ik heb wel eens in het ziekenhuis gelegen en wat was ik dankbaar voor die vriendelijke verpleger, wat maakte dat een wereld van verschil. Ik denk niet dat die verpleger dat deed om succesvol te zijn, of een compliment te krijgen, of promotie. Maar gewoon omdat hij mens is en graag helpt.
In het werkende leven zorgen begrip en empathie voor sociale veiligheid. Voor meer ruimte voor de verschillen. En de combinatie van verschillende types is juist heel waardevol zo zeggen ook persoonlijkheidstesten als Belbin of het DISC model. Niet altijd makkelijk, maar wel realiteit. Door in te zien dat iedereen de wereld door een andere bril bekijkt, krijg je ook meer begrip voor elkaar.
Een zwaai naar de politiek; het lijkt wel of rechtse politieke partijen empathie verwarren met betutteling. Alsof er dan geen zelfredzaamheid meer zou zijn, of luie mensen zou creëren, of onveiligheid. Er is geen empathie voor mensen die het even lastig hebben, met wat voor reden dan ook. Er is weinig gevoel te bekennen voor iemand die bedreigd wordt, er ontstaat slechts een woordenspel. Of wat dacht je van de dieren die een gruwelijk leven hebben.
Terwijl empathie denk ik cruciaal is in een gezonde samenleving. En absoluut realistisch. In de politiek moge het duidelijk zijn dat elkaar afvallen niet leidt tot veel resultaat. ‘We moeten het samen doen’ hoorde ik alleen bij Frans Timmermans in de vorige aanloop naar de verkiezingen. Hij werd niet bijgevallen. En Jacinda Ardern is blijkbaar een uitzondering in haar pleidooi voor empathie en in contact staan met je gevoel als (politiek) leider.
En het begint bij jezelf: hoe ga je om met collega’s, klanten, maar ook met je kinderen, of je ouders? Of met je eigen fouten? Hoe gedraag je je op een sociaal platform zoals dit?
In mijn opleidingsdagen bij Annette Weers en Kasper van der Meulen was er een vanzelfsprekend gevoel dat alles er mocht zijn. Die empathie maakte het sociaal veilig om te leren en te groeien. Wat ik helemaal niet als betuttelend ervoer, maar als helend. Met mensen die ik nauwelijks kende zat ik even op een eilandje ver weg van de ‘jungle’. En het is een kunst om een goede coach te zijn, die niet zijn/haar eigen mening als het allerbelangrijkste ziet of onder het mom van ‘helpen’ anderen bepaald niet in hun kracht zet. Het komt allemaal voor. Maar echte empathie, dat geeft een vertrouwen terug in de medemens, dat is mijn ervaring. En dat is zo mooi, en geeft zoveel energie. Dan gaat die adem vanzelf al omlaag. En voor een groep vriendelijke mensen is jezelf voorstellen niet meer zo spannend. De sociale veiligheid maakt een wereld van verschil. Ik wil niet mijn werk als ademtrainer downsizen, maar dan zijn we minder nodig op gebied van stressregulatie. Naast inhoudelijk iets moois tot stand brengen, zit daar het echte werkgeluk.
Met alle valkuilen die er zijn, en waar ik ook geregeld intrap, geloof ik in empathie en in een mooiere wereld. Van jungle naar samenleven. Van hatelijke woordenspelletjes naar begrip en heling. Het is de achterliggende missie in mijn werk als ademcoach, en ook als musicus en verteller. De adem is een weg naar meer empathie voor jezelf: je kunt wel iets willen of beredeneren maar je lichaam heeft haar eigen boodschap. Het is niet ‘fout’ wat je doet, maar leer die boodschap te verstaan, en pas goed op jezelf. En dat kan ik niet verkondigen vanuit een autoritaire rol; of het nu een cliënt is of publiek, het gaat niet om mij maar om een samenwerking die even ontstaat. Ik ben niet iemand aan het manipuleren naar een bepaald doel, maar maak verbinding. Ik vertel niet wat er gedaan moet worden, maar laat de mogelijkheden zien die ik ken.
Ik hoop dat we elkaar kunnen helpen hierin en dat we mensen kiezen die ons land besturen met kracht vanuit zachtheid, zodat we als geheel kunnen floreren.
